Choroby zwizane z otyłości


cukrzyca

Choroby związane z otyłością

Otyłość jest związana z występowaniem różnych schorzeń i zaburzeń. Zachorowalność na nie wzrasta systematycznie dla BMI 25-30, zaś z większą intensywnością powyżej BMI 30. Z otyłością najczęściej powiązane są:

  1. Cukrzyca typu II – otyłość to jeden z najsilniejszych czynników sprzyjających rozwojowi cukrzycy typu II. Około 80% pacjentów z cukrzycą jest otyłych. Im większa otyłość tym większa szansa na rozwój cukrzycy, przy czym odgrywają tu rolę także czynniki genetyczne, styl życia i czas trwania otyłości. W powstawaniu cukrzycy u otyłych decyduje przede wszystkim nadmiar tłuszczu wewnątrz jamy brzusznej, który sprzyja powstawaniu oporności tkanek na insulinę. Spadek wagi – nawet o 5-10% prowadzi do obniżenia poziomu cukru we krwi i pozwala zmniejszyć dawki leków przeciwcukrzycowych, w tym insuliny.
  2. Choroba niedokrwienna serca (choroba wieńcowa) – Choroba ta występuje u ponad 40% osób u których stwierdza się BMI> 25. Ryzyko jej powstania u osoby otyłej jest 1,5-krotnie większe w porównaniu do osób z prawidłową masą ciała. Kobiety z BMI między 23-24,9 mają o 50% wyższe ryzyko rozwoju choroby wieńcowej, a osoby z BMI> 29 o ponad 350%. Mężczyźni w wieku poniżej 65 lat z BMI 25-28,9 mają o 72% większe ryzyko rozwoju choroby wieńcowej niż osoby z prawidłowymi wartościami wskaźnika BMI. Otyłość pogarsza także przebieg rehabilitacji pozawałowej.
  3. Choroby wątroby i pęcherzyka żółciowego – schorzenia pęcherzyka żółciowego występują 6 razy częściej u otyłych niż u szczupłych. Szczególnie dotyczy to kamicy pęcherzyka żółciowego. Wskutek nadmiaru tkanki tłuszczowej w jamie brzusznej dochodzi do stłuszczenia wątroby, co upośledza jej funkcje.
  4. Nadciśnienie tętnicze – badania wykazały, że zwiększenie masy ciała o 20% powoduje 3-krotny wzrost częstości występowania nadciśnienia. Przyczynia się to do powstawania przerostu lewej komory serca, rozwoju niewydolności krążenia i powoduje przedwczesny rozwój miażdżycy. Wzrost ciśnienia krwi jest szczególnie nasilony w otyłości brzusznej. Ponad 80% osób z otyłością wisceralną po 50 roku życia ma nadciśnienie tętnicze.
  5. Nietolerancja stresu – osoby otyłe są mniej odporne na sytuacje stresowe.
  6. Niewydolność serca – u osób otyłych ryzyko tej choroby 1,9-krotnie wyższe niż u osób szczupłych. W przypadku masywnej otyłości z BMI > 40 kg/m2 dochodzi do rozwoju niewydolności prawej komory serca bezpośrednio spowodowanej zaburzeniami oddychania i nadciśnieniem w tętnicy płucnej, która jest powikłaniem obarczonym dużym ryzykiem zgonu.
  7. Nowotwory – u osób otyłych częściej niż u szczupłych występują nowotwory macicy, sutka, pęcherzyka żółciowego, jelita grubego, prostaty.
  8. Powikłania ciąży – u otyłej kobiety zwiększone jest ryzyko wad cewy nerwowej, umieralność okołoporodowa, nadciśnienia, toksemii, cukrzycy ciężarnych, przedwczesnego porodu i cięcia cesarskiego.
  9. Problemy psychologiczne – otyłość ma charakter stygmatyzujący, zarówno ze względu na odczuwalny niepożądany wizerunek swego ciała jak i na wady charakteru, na które wydaje się wskazywać obecność otyłości. U osób otyłych częściej występuje niekontrolowane (kompulsywne) przejadanie się, a wiele osób z tym zaburzeniem jedzenia miewa duże wahania wagi ciała związane z okresami żarłocznego jedzenia.
  10. Udar mózgowy – ryzyko jego wystąpienia u osób otyłych jest dwukrotnie większe.
  11. Zaburzenia gospodarki lipidowej – u osób otyłych występuje częściej niż u szczupłych wysoki poziom w surowicy trójglicerydów i LDL- cholesterolu, a niski HDL-cholesterolu, czyli niekorzystny stosunek między dobrym a złym cholesterolem. Szczególnie dotyczy to otyłości typu „jabłko”. Wymienione zaburzenia metaboliczne sprzyjają rozwojowi miażdżycy i jej powikłań.
  12. Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej
    Wyrazem zaburzeń w gospodarce wodno-elektrolitowej są obrzęki. Zjawisko to może zależeć od zaburzeń hormonalnych, zaburzeń w krążeniu żylnym a także niewydolność krążenia.
  13. Zaburzenia hormonalne
    Zaburzenia hormonalne często towarzyszą otyłości. Zalicza się tu: nadmierne wydzielanie insuliny, upośledzone wydzielanie hormonu wzrostu, nadmierne wydzielanie kortyzolu oraz niedostateczną produkcję testosteronu u mężczyzn, a u kobiet estronu.
  14. Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe – u otyłych w związku z nadmiernym ciężarem ciała dochodzi do stanów zapalnych stawów, kręgosłupa i kończyn dolnych, jak również do zmian zwyrodnieniowych stawów, co prowadzi do zespołów bólowych.
  15. Zaburzenia oddychania – zaburzenia te występują najczęściej w otyłości znacznego stopnia, częściej u mężczyzn i określane są jako tzw. zespół bezdechu podczas snu. Schorzenie to prowadzi do rozwoju nadciśnienia tętniczego oraz groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Szczególnie groźna jest nadmierna senność w ciągu dnia, co przy niektórych zawodach niesie niebezpieczeństwo utraty życia.
  16. Zespół X (obecnie nazywany zespołem polimetabolicznym) – zespół ogólnoustrojowych zaburzeń, na które składają się: otyłość wisceralna, upośledzona tolerancja glukozy, zwiększone stężenie insuliny, oporność na insulinę, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, choroba niedokrwienna serca. Aktualnie do klasycznego zespołu X, opisanego przez Reavena, dołączono szereg dodatkowych elementów takich jak: dna moczanowa, podwyższenie poziomu kortyzolu, podwyższenie poziomu fibrynogenu oraz wzmożone wydalanie albumin z moczem.
  17. Żylaki kończyn dolnych – u osoby otyłej gorsze są warunki odpływu krwi z kończyn dolnych. Prowadzi to do nadmiernego wypełnienia krwią żył a w konsekwencji – do powstawania żylaków.

Pamiętajmy, że redukcja masy ciała zmniejsza ryzyko wymienionych zaburzeń i chorób. Pozwala również zmniejszyć dawki leków w przypadku, gdy rozpoczęto właściwe leczenie leczenie.

 


O Agnieszka Frankel

mgr inż. Agnieszka Frankel, “SLIMER” Dietetyk. Prowadzę gabinet dietetyczny od 2009 roku. Korzystając z doświadczenia zawodowego i zdobytej wiedzy zajmuję się w sposób wyjątkowy każdym, kto przyjdzie do gabinetu. Kompleksowa opieka żywieniowo-dietetyczna, a w tym dobrze skomponowana indywidualna dieta, podjęty wysiłek, regularne wizyty w gabinecie, systematyczna kontrola pomiarów antropometrycznych i analizy składu ciała, edukacja żywieniowa, będą prowadziły do zmiany nawyków żywieniowych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *